Hjálpaðu þér sjálfur- þá verður þér hjálpað!

Náttúrulækningar krefjast þátttöku og ábyrgðar sjúklingsins og meiri þolinmæði af hans hálfu en hefðbundin læknisfræði.
Æ OFTAR láta sjúklingar þá ósk í ljós að vera meðhöndlaðir á "náttúrulegan hátt". Hinn mikli áhugi á náttúrulækningum sem stöðugt nær meiri útbreiðslu hefur hins vegar leitt til þess hin síðari ár að alls kyns meðferðir hafa verið settar undir þeirra hatt án þess að eiga þangað erindi. Afleiðingin hefur aftur orðið sú að hugtakið um náttúrulækningar er óljóst og hefur oft valdið misskilningi. Bæði smáskammtalækningar, antrópósófísk læknisfræði, hinar svokölluðu óhefðbundnu lækningar sem og hluti estorik hafa oft verið flokkuð undir náttúrulækningar en það er ekki rétt. Til hinna hefðbundnu náttúrulækninga má nefna líföndun (kein joga), meðferð sem byggist á breyttu mataræði sem miðast við heilsu sjúklingsins sem í hlut á og handfjöllunarmeðferðir þar sem mikil áhersla er lögð á þekkingu á líkamanum. Auk þess má nefna ljósameðferð og jurtalækningar. Það er mjög mikilvægt fyrir leikmenn að þekkja hvaða meðferðir eru skynsamlegar og læknisfræðilega nauðsynlegar, meðal annars svo þeir kasti ekki peningum á glæ. Ef fólk lendir í því að eyða miklum peningum án þess að fá neitt út úr því hefur verið beitt óábyrgum aðferðum.

Hefðbundnar læknisaðferðir og náttúrulækningar eru ekki í mótsögn hvorar við aðrar. Þvert á móti geta aðferðirnar bætt hvor aðra upp. Þess vegna er mikilvægt að fara fyrst í læknisrannsókn og fá greiningu á sjúkdóminum áður en leitað er óhefðbundinna lækninga.

Hin mikla list felst í því að þekkja mörkin á milli læknisfræði og náttúrulækninga, sem eru þau að læknisfræði fæst við alvarlega eða ólæknandi sjúkdóma en náttúrulækningum má beita þegar um minniháttar kvilla eða truflun á líkamsstarfsemi er að ræða. Náttúrulækningar geta gagnast vel til dæmis ef sjúklingur kvartar yfir verkjum án þess að hægt sé að greina ákveðinn sjúkdóm í einhverju líffæri. Auk þess má lækna vægan lasleika eins og kvef með náttúrulækningum.

Til dæmis má ekki nota handfjöllunarmeðferðir eins og nudd af miklum krafti ef um mikinn sársauka er að ræða, það er varasamt og getur gert illt verra.

Þegar um lífshættulega sjúkdóma er að ræða eiga aðferðir hinnar mjúku læknisfræði ekki við. Það er líka óviðeigandi og jafnvel hættulegt þegar meðferðaraðilar líta svo á að einhver ein aðferð sé sú eina rétta. Náttúrulækningar verða stöðugt að skoðast í heildrænu meðferðarsamhengi. Úrslitaatriðið hér er að hver og einn meðferðaraðili verður að þekkja sín takmörk, meira að segja útlærður nuddari.

Margir hafa litla skoðum á læknisfræði og velja helst þá aðferð þar sem ekkert er lagt upp úr því að þeir sjálfir þurfi að taka þátt í lækningaferlinu. Sjúklingar sem fá meðhöndlun samkvæmt náttúrulækningum hrökkva oft í baklás þegar þeir sjá að þessar aðferðir krefjast aga og virkni af hálfu þeirra sjálfra. Þar má nefna breytingar á mataræði, sjúkraþjálfun og einnig Ordnungstherapie eða heildræna meðferð sem hefur unnið sér sess innan náttúrulækninga. Hún gengur út á það að fá einstaklinga til að koma betra skipulagi á líf sitt, hreyfa sig meira og slaka á, fara snemma í rúmið, drekka áfengi í hófi og ef mögulegt er að hætta að reykja. Skipulagt líf sem hæfir lífshrynjandinni er skilyrði fyrir því að náttúrulækningar, svo og aðrar læknisfræðilegar aðferðir, beri árangur. Náttúrulækningar krefjast þáttöku og ábyrgðar sjúklingsins og meiri þolinmæði af hans hálfu en hefðbundin læknisfræði.

Elsta meðferðarformið - Jurtalyflækningar

Jurtalyflækningar eru elsta náttúrulækningameðferðin. Tveir þriðju hlutar mannskynsins nota jurtalyf (stundum kallað grasalækningar). Þá er oft litið framhjá því að hefðbundin læknisfræði notar jurtalyf. Lækningamáttur jurta er grunnur allrar lyfjaþróunar. Látið samt ekki blekkjast til að taka jurtalyf sem ekki fylgja nægar skýringar.
Jurtalyf, eins og allar nátttúrulækningar, virka á þann hátt að þau hjálpa líkamanum að takast sjálfur á við orsakir sjúkdóma og sigrast á þeim.

Við getum einnig talið krydd til lyfja, það vissu áar okkar og á miðöldum gátu margir sem veikir voru þakkað kryddkonunni ef þeir læknuðust. Til dæmis getur einir læknað hósta því hann er slímlosandi.

Hann örvar matarlystina, kemur í veg fyrir magaverk og hefur góð áhrif á blóðrásina. Annað dæmi er paprika sem er næstum undralyf. Hún örvar meltinguna, er bólgueyðandi og kvalastillandi, losar um stíflur í nefi, örvar blóðrás og einnig svitamyndun.

Líföndun er ekki það sama og jóga. Hún er hins vegar sérstök tegund meðferðar. Öndun er ómeðvitað ferli. Með líföndun lærir maður að endurheimta hina eðlilegu öndun.

Það auðveldar manni að skynja tilfinningar sínar. Með því að finna hinn eðlilega öndunartakt er mögulegt að ná aftur samhljómi við lífið eins og það kviknaði í brjósti manns við hinn fyrsta andardrátt.

Líffæraklukkan

Líffæraklukkan

Mestu máli skiptir hvenær dags  þau næringarefni sem nefnd voru hér að framan eru tekin inn  þótt auðvitað megi neyta  þeirra hvenær sem er. Gott er að borða sætt eftir morgunmat eða á milli mála vegna þess að það hefur góð áhrif  á insúlínhormónið sem færir okkur orku fyrir daginn. Á kvöldin og nóttunni hægja líffærin á sér og sé matar neytt seinna en klukkan 19:00 að kvöldi er starfsemi þeirra ekki jafn kröftug og að degi til. Innri líffæraklukkan okkar vinnur 24 tíma sólarhringsins þót líkamstaktur einstaklinga sé auðvitað mismunandi.

 Upp  úr miðnætti eða frá klukkan  01:00 til 03:00  að nóttu  á  sér stað mest möguleg blóðsöfnun  í lungum, fótleggjum og lifur auk  þess sem hitalækkun verður  í  líkamanum.

Frá klukkan 03:00 til 05:00 er líkamshiti minnstur fyrir tilverknað lungna og einnig lægst öndunartíðni sem leiðir  til  þess að flestar fæðingar og dauðsföll eiga sér stað á þessum tíma sólarhringsins.  Þetta tímabil er oft kallað „næturkreppa“.Frá klukkan 05:00 til 07:00 hefur starfsemi þarma áhrif
á aukna lifrarfitu. Fyrsta neysla dagsins  á  sér oft stað á
þessum tíma.

Frá klukkan  07:00 til 09:00 er starfsemi maga orðin
mjög virk, blóðsykur eykst, gallaðgreining á  sér stað og
hreyfiþörf eykst. Meðvitund er mjög mikil sem getur
einnig leitt til  þess að það er erfitt að sitja kyrr  á
vinnustaðnum sínum.

Frá klukkan  09:00 til 11:00 hefur starfsemi bæði
briskirtils og milta áhrif á andlega getu. Líkamshitinn er
hæstur  á þessum tíma dags eða 35,8 til 37,0 °C og oft
verður þá vart hitavotts.

 Milli klukkan 11:00 og 13:00 er hjartað mjög virkt og
jafnframt er skapandi virkni mikil.

Frá klukkan  13:00 til 15:00 er mikil starfsemi  í
smágirni.  Þetta tímabil kallast  „dagskreppa“, finna má
fyrir þreytu og ráðlegt að leggja sig og slaka á í um það
bil 20 mínútur. Oft er erfitt að einbeita sér á þessum tíma
dags þar eð lifrarfita  er lág og lítið magn blóðs í lifur.

Milli klukkan  15:00 og 17:00 á daginn er starfsemi
þvagblöðru  í  hámarki.  Öndunartíðni er nú  hæst, súrefnisinntaka er há og mikill losun koltvísýrings á  sér
stað.

Frá klukkan  17:00 til 19:00 leiðir nýrnastarfsemi til
hitahækkunar og  örvunar  á vexti hárs og nagla.
Nýrnahettan er þá mjög virk.

Frá klukkan  19:00 og fram til 21:00 er mikilvægur
hluti hringrásarinnar því oftast er síðustu máltíðar dagsins
neytt á þessum tíma og æskilegt að hún sé létt. Lifrarfitan
lækkar og í kjölfarið hægja mörg önnur líffæri á sér.

Milli klukkan  21:00 og 23:00  lækkar líkamshiti og
einnig blóðþrýstingur.

Frá klukkan 23:00 til miðnættis er mikil gallframleiðsla.
Efnaskipti eru þá hvað minnst og blóðþrýstingur lágur.

Daður og fyrstu kynni.

Eftir fyrstu augngoturnar, fyrsta daðrið og fyrstu kynni hafa átt sér stað milli ”leitandi” unglinga fylgja gjarnan skoðanaskipti og samtöl um hugsanleg sameiginleg áhugumál. Það þarf auðvitað að taka sér góðan tíma til að huga vel að því hvort tilvonandi passi sem slíkur eða eigi kannski betur heima í vinahópnum. Þótt það geti reynst mörgum erfiður hjalli að komast yfir fyrstu unglingaástina er gott að hafa í huga að nokkrir virkilega góðir vinir geta verið betri en hundrað kunningjar. Við makaval má gera ráð fyrir að hver einstaklingur kynnist fjölda fólks. Mestu skiptir að velja rétt þær manneskjur sem passa best við eigin persónugerð þannig að á endanum standi ”besti vinurinn” upp úr. Í dag eru hugmyndir um eftirsóknarverðan lífsstíl öðruvísi en þær voru í ”gamla” daga. Tímarnir eru fljótir að breytast og hver kynslóð hefur misjafnar hugmyndir um líf og lífsstíl. „Svali gaurinn“ er ekki lengur sá eftirsóttasti heldur eru það innri eiginleikar manneskjunnar sem vekja meiri áhuga. Útlitið skiptir ekki meginmáli þegar upp er staðið heldur þeir persónuþættir sem liggja á bak við útlitið. Strax við upphaf kynna er hægt að mynda sér skoðun á hvort viðkomandi persóna hafi nægt aðdráttarafl til að næra alvöru samband. Líkams- og munnlykt hafa mikil áhrif við fyrstu kynni. Of mikil andlitsförðun og sterkt ilmvatn á fyrstu stefnumótum getur gefið hinum aðilanum þá hugmynd að á ferð sé „áköf og krefjandi“ persóna. Áður en fyrsta samtalið hefst er gott að velta fyrir sér ákveðnum atriðum til að kanna sameiginlega fleti og ”húmor” sem hægt væri að ræða. Gagnkvæmur skilningur verður við að meðtaka og sýna áhugamálum hvort annars athygli. Ef sameiginleg áhugamál eru til staðar og fiðrildi fljúga í maganum er ekki langt í fyrsta stefnumótið. Öll smáatriðin mætast svo í einni heild þegar fram líða stundir og kynni tveggja einstaklinga þroskast í fallegt ástarsamband. Viljir þú láta koma fram við þig eins og prinsessu eða prins skaltu haga þér í samræmi við það. Upplagt er að fyrsta stefnumótið fari til dæmis fram á kaffihúsi eða úti í göngutúr því alltaf er auðveldara að tala frjálslega saman í fersku lofti en í þröngu herbergi. Ekkert er jafnt yndislegt og að finna fyrir þessum fiðrildum í maganum. Einhvern tímann kemur svo að þeim tímapunkti að maður vilji vera einn með viðkomandi manneskju og þá má auðvitað bjóða í rómantískt matarboð. Það ætti að huga vel að öllum smáatriðum eins og fallegum borðskreytingum, rétta andrúmsloftinu og mat sem viðkomandi aðila finnst góður. Best er auðvitað að kanna slíkt í samtölum fyrir stefnumót. Góðar og gefandi samverustundir í ró og næði eru lífsnauðsynlegar nærandi samböndum og þær ætti að endurtaka með reglulegu millibili. Það er góð leið til að kynnast annarri manneskju náið. Annar mikilvægur þáttur í góðu og gefandi sambandi er kynlífið. Það ætti að vera sameiginleg ákvörðun beggja aðila og alltaf er alfarsælast að byrja varlega. Gott er ef ungar stúlkur ræða um kynlífið fyrst við foreldra sína og leiti síðan til kvensjúkdómalæknis og hlusti á það sem hann hefur að segja.

Kynlíf er mikilvægur hluti lífsins. Ástríðufullt kynlíf leiðir til aukinnar vellíðunar, hamingju og ánægju. Í okkar samfélagi virðist kynferðisleg ánægja þó vera forréttindi þeirra ungu. Því miður skapa fjölmiðlar eins og til dæmis sjónvarp, kvikmyndir, tímarit og sérstaklega Internetið oft rangar hugmyndir um kynlíf og eru þær meira að segja á stundum ofbeldismiklar þannig að ungt fólk getur fengið rangar hugmyndir um ást og það sem tengist henni. Það verður að nálgast þessi málefni varlega og rólega þannig að áhuginn á þeim hverfi ekki með aldrinum. Þrátt fyrir kynferðislega byltingu og breytingar í samfélaginu eru enn til miklir fordómar gangvart kynlífi og ást. Enn í dag er þeim alltof oft hafnað sem óska eftir samkynhneigðu sambandi. Réttur á kynlífi og erótík er enn bundinn við getnað barna í huga margra. Slík hugsun hefur ekki síst þróast undir áhrifum hugmynda og trúar kristinna. Ungir karlmenn þurfa að gera sér grein fyrir því að hver kona hefur mismunandi langanir og þarfir í sambandi við kynlíf. Ekki er til „meðaltal“ um hversu oft konu ætti „að langa“ til þess að stunda kynlíf en ef konur segja NEI þá meina þær það líka nákvæmlega þannig. Ungar konur þurfa hins vegar að skilja að ekki sé skylda að sinna þörfum „karlmanna“ í hvert skipti. Mikilvægt er að byggja upp traust í samböndum, hægt og rólega má svo skoða það að „leyfa meira“. Til að byrja með má prófa atlot, kúr og allt það sem manni finnst þægilegt, svo er hægt að taka næsta skref og ætti það að vera ógleymanleg upplifun fyrir báða aðila. Fyrir stelpur ætti það að taka inn „pilluna“ að vera jafn sjálfsögð dagleg athöfn eins og snyrting ef ofnæmi er ekki til staðar. Smokkur ætti hinsvegar að vera sjálfsagður hlutur fyrir stráka. Að geta börn í ást er mikils virði en ekki að geta þau vegna þess að viðkomandi eru í skapi til þess. Fleiri og fleiri einstæðar mæður þurfa að bíta í það súra epli því unglingasambönd endast oft aðeins í stuttan tíma. Sjaldgæft er að unglingaást endist alla ævi. Tími er kominn til þess að fullorðnir sætti sig við kynferðisleg réttindi unglinga og aðstoði þá ef þeir eru með spurningar varðandi kynlíf á kynþroskaaldri. Ekki bara stelpur mega sýna tilfinningar sínar heldur einnig strákar, oft er gott að gráta svolítið og leyfa tárunum að flæða. Þá er hægt að slaka aðeins á og takast á við stress og væntingar hversdagslífsins, án reiði og undarlegra hormóna.

Fjölskyldan er það sem við erum!

VIRÐING skiptir svo gríðarlega miklu máli þegar kemur til hjónaskilnaða svo að hinir fullorðnu og börnin, sem eru ef til vill í spilinu, hljóti ekki skaða af. Það er því mikilvægt að freista þess að vinna vel úr hlutunum þegar svo er komið að hjón eða sambúðarfólk á ekki samleið lengur, burtséð frá því hvort hinir fráskildu kjósa sér annan maka eða ekki. Þrátt fyrir að hjónaskilnaðir séu tíðir á Íslandi eru margir, sem sjá ekki leiðir út. Við hjónaskilnað eða sambúðarslit snýst tilveran svolítið við og allt breytist, ýmist á jákvæðan eða neikvæðan hátt fyrir viðkomandi. Vinátta upp að vissu marki er mikilvæg ef börn eru til staðar þrátt fyrir að skilnaðarferlið hafi verið langt, erfitt og sársaukafullt, en forðast skal, eins og heitan eldinn, að nota börnin sem bitbein milli foreldra eða til að bera þrætumál á milli hinna fullorðnu. Nái fólk ekki að höndla þetta upp á eigin spýtur er alltaf rétt að leita sérfræðiaðstoðar, t.d. hjá sálfræðingum eða fjölskylduráðgjöfum.

En til hvaða ráða er hægt að grípa samfara skilnaði til að sættast við orðinn hlut, sjálfa/n þig, fyrrverandi maka þinn og tilveruna alla?

1. Áfallið. Þú getur reynt að átta þig á breyttum aðstæðum og gert þér grein fyrir að þú ert ein/n á báti. Þú getur reynt að fá fyrrverandi maka til baka. Þú situr og bíður aðgerðalaus og ekkert breytist til batnaðar.

2. Depurðin. Lífið hefur engan tilgang lengur og þú ert uppfull/ur af biturð, hatri og hefnigirni. Þú dregur þig inn í skel og forðast mannamót. Þú kvelur þig á því að þú hafir ekki reynt allt til að bjarga hjónabandinu.

3. Úrlausnin. Viðurkenndu það fyrir þér að fyrrverandi maki snýr ekki aftur svo biðinni ljúki endanlega. Þú þarft ekki lengur að óttast tilfinningar þínar við að hitta hann/hana. Þér finnst nýr kunningsskapur alls ekki vera óhugsandi. Forðastu að ásaka þig og pína meira en orðið er.

4. Ný framtíð. Þú setur þér ný markmið, breytir lífinu til hins betra og endurmetur áhugamálin og vinahópinn. Það er þér í sjálfsvald sett hversu lengi skilnaðarferlið varir. Þú kemst ekki hjá því að fara í gegnum öll stig þessa ferlis, en þú ákveður tímamörkin sjálf/ur.

En hvað ber að forðast í þróun nýs vinskapar?

Erfitt er að þróa nýtt samband án skuldbindinga.

Mikilvægt er að hefja ekki nýtt samband til þess eins að flýja gamla sambandið og vinátta við hitt kynið er heldur ekki vænlegt ef henni er aðeins ætlað að fylla tómarúm og stoppa upp í göt. Slík sambönd eru aðeins meiðandi og hafa ekkert með vináttu að gera. Kynlíf með fyrrverandi maka yrði aðeins til að flækja málin og vekja falsvonir. Forvitni og hnýsni um fyrrverandi maka virkar meiðandi. Nýtt samband er aðeins fýsilegt ef fortíðin hefur í alvörunni verið afgreidd sem fortíð og vottur af sjálfsvirðingu þarf að fylgja viðkomandi einstaklingum inn í nýja framtíð til að öllum, fullorðna fólkinu jafnt sem börnunum, geti liðið vel og þau nái að dafna.

Munntóbakneysla!

Reyklaust tóbak drepur hægt.

MUNNTÓBAKNEYSLA er orðin algeng í okkur þjóðfélgi og þurfum við mannfólk að vera srstaklega á varðbergi  gagnvart þessu nýja  gamala eiturlyfi. Sígaretturekingar eru á undanhaldi þvi þeim fjölgar sem betur fer stöðugt sem láta af þeim ósið. Hinsvegar hefur reyklaust  stórhættulegt munntóbak fundið sér marga neytendur hér á landi sem segja má að séu í hópi nýrra fórnarlamba þessara ávanabindani  efna, semeru með öllu ólögleg á Íslandi.

Sérstaklega er það ungt fólk,oft íþróttafólk á aldrinum 18 til 26 ára , sem notar munntóbaki og svokölluðu tyggitóbaki snemma á sjöunda áratungnum. Munntóbak er til í tvenns konar formi. Annað er þurrt og hitt blautt sem náð hefur meiri vinsældum en hið þurra hjá unga fólki.

Tóbakinu er komið fyrir í sprautuhykli og það sett undir efri vörina þar sem það er sogað í allt að þrjátíu mínútur í senn eru orðnir mjög háðir efninu, endurtaka þetta jafnvel oft á dag. Ímynd munntóbaksneyslu þykir ennþá „karlmannleg“, en alvöru karlmenn og íþróttamenn ættu auðvitað að vita að skaðsemin er karlmennskunni yfirsterkari.

Margir neytendur þekkja hinsvegar ekki hættur munntóbaksins. Þess má hinsvegar geta fyrir þá sem ekki vita, að 79% nikótininnihalds í tóbakinu fer beint inn í blóðrasarkerfið i likamanum sem getur haft í för með sér fjölmörg andleg og likamleg vandamál.

Reykingamenn hafa loksins komist á snoðir um hvaða áhrif sígarettureykingar geta haft á likamann, t.d. varðandi lungnakrabbamein. Múnntóbakið er ekki siður hættulegt, en það nota yfir ein milljón ungra neytandi. Mest er neyslan í Bandaríkjunum og í Svíþjóð sem eru einu vestrænu löndin sem hafa lögleitt munntóbak.

Líkamleg einkenni munntóbaksnotkunar eru þau að varir byrja að springa, tennur verða brúnar, vond lykt  liggur frá munni, slímhúð til varnar bakteríusýkingum hverfur, tannhold rifnar og jafnvel myndar holur og krabbamein. Hjartsláttur getur orðið of hraður og blóðþrýstingur orðið of hár, en verstu afleiðingarnar eru munnholskrabbamein. Þess má geta að munntóbaksneysla er fjórum sinnum liklegri til að valda munnholskrabbameini og fimmtiu sinnum líklegri til að valda krabbameini í barka en sígaretturykingar. Andleg einkenni munntóbaksneyslu geta engu að síður verið alvarleg líkt og þau líkamlegu. Einkum kann að bara á skapsveiflum og ofbeldishneigið  af hálfu neytenda, sem eiga það til að sýna árásargirni, stjórnleysi og taumleysi í daglegu lífi og í umgengni við fjölskyldumeðlimi.

Allir þjóðfélagsþegnar þurfa að leggjast á eitt um að uppræta þennan vanda. Ekki dugir að skammast heldur þarf að fræða unga tóbaksneytendur og fjölskyldur þeirra um hætturnar, sem neyslunni fylgja þvi með tið og tíma eru munntóbaksneytendur að drepa sig hægt með þessu hátterni.

 

 

 

 

Mikilvægi fjölskyldunnar!

Mikilvægi fjölskyldunnar.

Við fæðingu eru okkur gefnar fjölmargar vöggugjafir til að lifa sem best af í samfélagi við aðra í fjölskyldunni og í samfélaginu. Sú menning sem tíðkast innan sérhverrar fjölskyldu lifir áfram til barna og barnabarna. Mjög snemma eða áður en börn fara í leikskóla eða skóla festast í hug þeirra hugmyndir um siðgæði, trú og réttlæti með því að fylgjast með fullorðna fólkinu sem fyrirmyndum, hlusta á það og vera hluti af fjölskyldunni. Áralangar rannsóknir hafa sýnt að frumburður foreldra sem fær tækifæri til þess að njóta fullrar athygli þeirra í ákveðinn tíma sýnir betri árangur í skóla og námi en yngri systkini. Frumburður er þó undir miklu andlegu álagi þar sem foreldrar bera oft miklar væntingar til hans og eru oft strangari og neikvæðari gagnvart eldri börnum en þeim yngri. Þetta leiðir oft til þess að eldri systkini telja sig þurfa að vera fullkomin í öllu og ná góðum árangri til að sætta foreldrana. Foreldrar halda stundum að þau geti minnkað samkeppni milli systkina með því að reyna að koma eins fram við þau öll, setja sömu reglur, gera eins væntingar og bjóða upp á sams konar tækifæri án tillits til aldurs, kyns eða skapgerðar. Sama togstreitan getur verið í stjúpfjölskyldum. Oft er mikil samkeppni milli hálfsystkina. Foreldrar ættu, á öllum sviðum lífsins, að mynda tilfinningu fyrir mismunandi viðbrögðum barna, hvort sem um er að ræða til dæmis íþróttaæfingar eða umönnun foreldra. Virðing, sjálfsvirðing, umönnun og ást eru mikilvægustu þættirnir í uppeldi barna og einnig í samskiptum við þau.

Andlegur og sálrænn þroski barna og ungmenna er mjög mikilvægur þáttur í öllu uppeldi. Börn fá snemma löngun til þess að hafa stjórn á ákveðnum aðstæðum. Þau gera sér ákveðnar áætlanir við að fá það sem þau vilja og einnig þegar þau takast á við vandamál. Nái þau góðum árangri í daglegu lífi, til dæmis í samskiptum við jafnaldra og fullorðna eða í málnotkun, eru þau sjálfkrafa hvött til þess að læra meira og mynda enn sterkari löngun til þess að vera góð í því sem þau taka að sér. Unglingar á ákveðnum aldri velja að fara gegn reglum og væntingum í heimi fullorðinna. Þetta tengist persónuleika hvers og eins og er að líkindum nauðsynlegt ferli fyrir andlegan og sálrænan þroska. Stundum snýr ungt fólk alveg baki við sínum félagslega hópi, fer frá fjölskyldu og vinum, hættir í námi og gerist meðlimir í nýjum hópum. Slíkir hópar geta til dæmis verið hættuleg samtök eða sértrúarhópar sem hafa það markmið að ná til sín unglingum úr þeirra venjulega heilbrigða umhverfi. Auðvelt er fyrir slíka hópa að ná til ungmenna sem hafa ekki enn eigin hugmyndir um það sem er rétt og rangt. Löngunin fyrir virðingu og félagslegt álit nýja ”vinahópsins” leiðir stundum til þess að þau láta hafa sig út í að gera ýmislegt sem annars væri talið rangt. Öruggt og ástríkt heimili og skilningsríkir foreldar eru öllu ungviði mikilvæg. Táningar á ákveðnum aldri vilja sýna fullorðnum hversu sjálfstæðir og fullorðnir þeir eru og berjast fyrir réttindum sínum. Rannsóknir hafa leitt í ljós að flestir foreldrar og unglingar eru í góðu sambandi þrátt fyrir ýmis vandamál daglega lífsins. Þegar unglingar fara gegn vilja foreldra og rifrildi koma upp eru oftast tvenns konar orsakir til staðar. Annars vegar hlakka unglingar til sjálfstæðis og frelsis samtímis sem þeir óttast það. Hinsvegar eru foreldrar oft óskýrir þegar þeir koma einn daginn fram við börnin sín eins og hverja aðra krakkaorma en næsta dag sem fullorðið fólk. Unglingar með lítið sjálfstraust og veika sjálfsmynd eiga oft foreldra sem sýna þeim lítil viðbrögð, hvort heldur er gagnvart góðum árangri eða mistökum. Uppeldi þar sem ekki eru skýrar reglur og markmið leiðir til þess að börn byggja upp lélega sjálfsmynd, eru óhæf í að prófa sig áfram, kynnast nýju fólki og eignast vini. Það byggist á væntingum foreldra hvort unglingar eru hvattir til þess að taka fullan þátt í samfélaginu. Setji foreldrar há en raunhæf markmið og styðji barnið eins og þeir geta með ást og skilningi, öðlast það eðlilegt sjálfstraust og upplifir árangur. Hvatningin myndast svo sjálfkrafa. Foreldrar sem eru of strangir og setja börnum sínum of erfið markmið ala upp unglinga sem forðast vandamál og átök af ótta við að gera mistök. Á fyrstu fullorðinsárunum eru flestir ennþá tilfinningalega háðir foreldrum sínum og spyrja oft um ráð þegar að mikilvægum ákvörðunum kemur. Á þessum aldri sjá margir foreldra sína enn ekki sem einstaklinga heldur sem einhvers konar vald sem bera skuli virðingu fyrir.

Börn eldri en þriggja ára fara að líta á foreldra sína út frá nýju sjónarhorni. Þau treysta betur á eigin skoðanir og hafa minni áhyggjur af því hvort foreldrunum finnist ákvarðanir þeirra góðar eða ekki. Miklu seinna á ævinni lærir einstaklingurinn hversu mikils virði tíminn er. Þegar menn hafa gengið í gegnum öll þroskaskeiðin öðlast þeir heildarsýn. Og ekki má vanmeta reynslubanka þeirra sem eldri eru. Eldra fólk getur nefnilega oft leiðbeint og miðlað duglega af reynslu sinni og spáð fyrir um hvert hinir yngri koma til með að stefna á lífsleiðinni.

Hlutverk foreldra

Hlutverk foreldra.

Reglur og markmið eru mikilvæg til að vernda börnin okkar. Til dæmis er sú regla afar mikilvæg að líta ávallt til hægri og vinstri áður en gengið er yfir götu. Það er bæði skylda og ábyrgð hinna fullorðnu að undirbúa ungviðið sem best undir fullorðinsárin hvort sem litið er til heilsu, næringar eða framtíðar almennt. Slíkt hlutverk yrði að vonum auðveldara ef hinir fullorðnu myndu hlusta vel á börnin til að skilja betur bæði þarfir þeirra og tilfinningar. Það hefur góð áhrif á þroska en einnig á aðra þætti eins og nám og skólagöngu og leiðir þau í átt að fullkomnu sjálfstæði eftir að þau fljúga úr hreiðrinu. Hér er samt nauðsynlegt að foreldrar, kennarar og aðrir sem við treystum fyrir börnunum okkar séu víðsýnir og hafi hag ungviðisins og traust foreldra ávallt að leiðarljósi í störfum sínum. Þannig má ná árangri. Foreldrar þurfa að sýna börnum sínum aga og kenna þeim muninn á réttu og röngu. Ekki má banna allt! Þau litlu þurfa að fá tækifæri til að prófa sig áfram og spreyta sig. Lífleg börn þarfnast fleiri takmarkana og markmiða en alls ekki alltaf lyfja. Og mörk þurfa að vera bæði sjáanleg og skiljanleg. Framtíð barnanna er í okkar eigin höndum því við myndum grunninn undir líf þeirra. Börn lifa með fjölskyldu sinni en ekki gegn henni. Áhrif fjölskyldunnar á barnið eru mikil. Ef ég er hamingjusöm og heilsuhraust manneskja get ég vissulega verið góð fyrirmynd. Og margt í lífinu er auðveldara ef foreldrar vinna saman en ekki hvort gegn öðru. Faðirinn er, líkt og móðirin, með hlutverk sem á að efla lífsgleði og þroska barnanna svo þau geti notið sín sem börn. Foreldrar sem

taka þá ákvörðun að skilja þurfa að útskýra það fyrir börnum sínum á auðskilinn hátt af hverju svo sé komið, hvað komi til með að breytast og hvað ekki. Skylda foreldra er að gera allt sem mögulegt er til að auðvelda skilnað fyrir börnin og einnig að tryggja samveru fjölskyldunnar þrátt fyrir skilnað. Í raun getur ást sem einu sinni var, breyst í vináttu tveggja einstaklinga. Foreldrar ættu að vera tilbúnir að mætast af virðingu og forðast að nota börnin til að hefna sín á fyrrverandi maka eins og mörg dæmi eru um. Vinátta er vissulega möguleg í stormasömustu samböndum. Áfengi og misnotkun lyfja eru ekki lausnir. Börn sjá foreldra sína sem fyrirmyndir

og þeir ættu að haga sér í samræmi við það. Dagurinn í gær er liðinn. Öll mistökin sem við gerðum í gær eru óbreytt en við getum lært af þeim og bætt okkur. Þetta er lærdóms- og þroskaferli sem við endurlifum dag eftir dag. Allt sem á sér stað hér og nú er lífið. Morgundaginnætti ekki að skipuleggja í smáatriðum þótt gott sé að vita hverjar væntingar manns til lífsins séu hverju sinni.

Ekki fyrir Jólapakkinn

Ekki fyrir Jólapakkinn!

Gæludýr köttur Börn yngri en tólf ára ættu að einbeita sér að litlum gæludýrum, til dæmis hömstrum eða kanínum. Eldri börn geta tekið meiri ábyrgð og við val á gæludýri er gott að hafa í huga hvers konar dýr passa við persónuleika þeirra. Erfitt getur verið að halda hund og kött á sama heimili en þó er það gerlegt ef þau alast upp saman sem ungviði. Til eru miklir kattavinir sem kunna ekki vel við hunda vegna þess að þeir eru hræddir við þá og öfugt. Þegar ákvörðun hefur verið tekin um að fá sér gæludýr ætti að huga að því að miklar breytingar eru framundan. Ekkert er öruggt þegar litlar kisur eða litlir hvolpar kanna umhverfi sitt. Allt er spennandi og ævintýri oft í uppsiglingu, hvort heldur sem um er að ræða þvottahúsið eða stofuna og oft geta lítil dýr skemmt húsgögn eða annað innanstokks. Allt sem hreyfir sig vekur áhuga og fylgjast þarf vel með gæludýrinu. Innikettir eru ekki jafn frjálsir og útikettir. Þess vegna verður að gæta þess að þeir geti hreyft sig nægjanlega innandyra svo þeir verði ekki fyrir andlegum skaða. „Líkamsrækt“ katta felst í klórutrjám og brettum sem eru þeim einnig mikilvæg svo þeir geti skerpt klærnar. Annað sem skiptir máli er rólegur staður sem kisan geti leitað til ef hún hefur þörf fyrir hvíld. Sannað hefur verið að börn sem alast upp með gæludýri eru gáfaðari en börn sem alast upp án gæludýra. Þau eru ólíklegri til að lenda í einangrun og læra einnig að taka á sig ábyrgð. „Gjafir“ heimiliskattarins eins og mýs ættu að vera tilefni ánægju þar sem veiðieðlið er leið dýra til að sýna væntumþykju. Til staðar þarf að vera fæði og kassi með kattarsandi. Kettir venjast sínu daglega umhverfi og ef fjölskylda þeirra flytur á nýjan stað hefur það slæm áhrif á vellíðan þeirra. Hundur Hundaeigendur verða að gera sér grein fyrir því að hundar lifa í átta til tólf ár og ekki ætti að fá sér hvolp án þess að hugsa málið vel til enda. Fyrstu tvö æviár hunda felast aðallega í uppeldi. Þeir læra hratt ef þeir eru vandir með ánægju, skilningi og stöðugleika og boðið er upp á eðlilega dagsrútínu. Venjulega eru hundaskólar óþarfir þar sem dýrið er virkt í fjölskyldunni. „Sveitahundar“ geta hlaupið um allt og leikið sér en hundar sem eru ekki það heppnir þurfa að fá mikla hreyfingu, helst tvo til þrjá tíma á dag. Hvolpar ættu helst ekki að vera innan um lítil börn án fullorðinna. Börn stríða oft dýrum sem verja sig að sjálfsögðu, stundum með því að bíta. Börn yngri en 14 ára ættu ekki að fara út að ganga með stóran hund því þau hafa ekki alltaf orku í að halda í hundinn ef hann reynir að losa sig. Snyrting klóa er nauðsynleg hundum til að forða þeim frá óþægindum og verkjum. Sérstaklega á veturna er ráðlegt að fara með hunda til dýralæknis til að fá árlega sprautu og ormahreinsun. Eins og kettir þurfa hundar líka að fá rétta næringu og hreint vatn, þeir þakka það með ást og væntumþykju. Hundurinn er oft sagður besti vinur mannsins. Þau orð eru svo sannarlega búin að sanna sig. Hundar elska leik og það ætti að gefa þeim góðan tíma til þess. Innan fjölskyldunnar er auðvelt að skipuleggja hlutverk hvers og eins í samskiptum við hundinn. Mestu skiptir að sýna hundinum traust og virðingu því hann er einn af fjölskyldunni. Hann er góður hlustandi og getur huggað þegar einhverjum líður illa. Varðhundar gegna hinsvegar annars konar hlutverki því þeir gæta ákveðins svæðis og vilja ekki endilega leika heldur sækjast fremur eftir nægum mat og frelsi.

Ókeypis bók fyrir börn, unglinga og fjölskyldur-DEMANTUR

Björn og unglingar eiga ekki auðvelt í dag, en hvers vegna er það svo? Eflaust er það vegna þess að við ætlumst til of mikils af þeim. Ekki eru  það börnin sem eru ósþroskuð, heldur eru það við hin fullorðnu sem þurfum að uppfylla ákveðnar skyldur í uppeldi og þroska barna. Mikilvægt er að búa þau sem best undir framtiðina. Foreldrum ber senda þeim skýr skilaborð þannig að "nei" í dag þýði ekki "já" á morgun. Einig ber kennurum að hugsa betur um velferð barna, sérstaklega þeirra sem eru "eftir á". Þeir eiga að bjóða tlkifæri sem efla sjálfstraust í gegnum námsárangur og brýna fyrir börnum að gefast ekki upp of snemma. Nemendur sem eiga á námserfiðleikum gera ekki fylgt hraða bekkjarins. Það hefur óneitanlega áhrif á sjálfsálit þeirra með þeim afleiðingum að þau upplifa sig útundan, einangruð og óverðskulduðþ Þessi börn fá oft ekki tækifæri til þroskast. Það er á ábyrgð kennarans að sjá um að allir nemendur fái menntun við hæfi. Hlutverk hans er þvi einkar mikilvægt í hverðdagslífi barna og fyrir framtíð þeirra. 

www.vf.is

 

Neanderdalsmaðurinn lifir enn!

Íbúar jarðarkringlunnar eru 7 milljarðar talsins. Þar af eru karlar 2 milljarðar, konur 2 milljarðar og börn undir átjan ára aldri 2 milljarðar. 1 milljarðar mun þvi miður deyja úr hungri. Sé litið til karla, beint um 40% þeirra andlegur, likamlegu eða kynferðislegu ofbeldi. 7% þeirra eru yfir 65 ára. 10% eru barnaniðingar, þar af 5% yfir 70 ára aldri.

20% karla eru samkynheiðir og 10 % karla í hjónaböndum sýna báðum kynjum kynferðislegan áhuga. 20% karla teljast hinsvegar til "hreinna" fjölskyldumanna sem sjá fjölskyldum sinum farborða andlega og likamanlega.

Þegar litið er til kvenmanna, beita um 40% kvenna í hjónaböndum maka sina likamlegu,andlegu og kynferðislegu ofbeldi. 10% giftra kvenna misnota eigin syni. 20% kvenna lifa að jafnað í kvenkyns samböndum, þar af eru 10% þeirra kvenna giftar körlum eða eru fyrir bæði kynin. 20% kvenna lifa hinsvegar " heilbrigðu" fjölskyldulifi.

Jahérna, helmingur mannkyns hefur ekki þróast.